Νέες αποκρατικοποιήσεις του δημόσιου πλούτου

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να υποθηκεύει το μέλλον της χώρας

του Παύλου Δερμενάκη

Στις 15/2 το αρμόδιο κυβερνητικό συμβούλιο για τα θέματα οικονομίας (ΚΥΣΟΙΠ) ενέκρινε με συνοπτικές διαδικασίες το πρόγραμμα «αξιοποίησης» της δημόσιας περιουσίας που κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ. Την ίδια μέρα δημοσιεύθηκε το ΦΕΚ για να ξεκινήσουν άμεσα οι διαδικασίες ξεπουλήματος ενός ακόμα τμήματος της δημόσιας περιουσίας. Η κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιεί εύηχους τίτλους για να θολώσει τα νερά, «αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας» η πραγματικότητα όμως είναι γνωστή, ξεπούλημα με συνοπτικές διαδικασίες με έναν ή δύο υποψήφιους ως συνήθως και τίμημα ευτελές, «έναντι πινακίου φακής». Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό στο επιχειρησιακό πρόγραμμα του ΤΑΙΠΕΔ όπου περιγράφεται, στο σύνολο σχεδόν των περιπτώσεων, ως «μέθοδος αξιοποίησης» ωμά η πώληση ή η ισοδύναμη ουσιαστικά με πώληση, μακροχρόνια παραχώρηση (π.χ. για 99 χρόνια). Σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσιάζονται αναλύσεις με «περικοκλάδες» εκεί που δεν θέλουν να εκτεθούν άμεσα πολιτικά, όπως π.χ. στη ΔΕΗ και τη ΔΕΠΑ, αλλά θα προχωρήσουν τελικά στην πώληση μέσω της «αξιολόγησης εναλλακτικών λύσεων αξιοποίησης».

ΣΥΝΟΛΙΚΑ πρόκειται για 24 δράσεις αποκρατικοποιήσεων στις οποίες περιλαμβάνονται: η ολοκλήρωση της διαδικασίας για το Ελληνικό, η παραχώρηση των 10 σημαντικότερων περιφερειακών λιμανιών, ο Αερολιμένας Αθηνών, οι 17 σημαντικότερες μαρίνες σκαφών, η Εγνατία οδός, τα ΕΛΠΕ, η ΔΕΗ, οι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, η Δημόσια Επιχείρηση Αερίου (ΔΕΠΑ), η υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου στην Καβάλα (προς κατασκευή), καθώς και 12 ακίνητα φιλέτα ή ομάδες ακινήτων. Από αυτά η κυβέρνηση προσπαθεί να μαζέψει τουλάχιστον 1,6 δισ. ευρώ.

Δεδομένου του ενδιαφέροντος του ιδιωτικού τομέα για συμμετοχή στο «πάρτι της λεηλασίας» αλλά και της πάγιας θέσης της Ν.Δ. καθώς και του ΚΙΝ.ΑΛ. υπέρ των ιδιωτικοποιήσεων, το όλο θέμα απλά παρουσιάστηκε στον Τύπο ως ένα «φυσικό» γεγονός χωρίς σχόλια και εντάσεις και αναλύσεις.

Το σκηνικό για την επίσπευση των διαδικασιών στήθηκε πριν από ένα δεκαπενθήμερο, κατά την επίσκεψη-έλεγχο στο πλαίσιο της Β΄ αξιολόγησης της «αυξημένης μεταμνημονιακής εποπτείας» από τους θεσμούς. Ένα από τα κεντρικά θέματα που απαίτησαν ήταν η επιτάχυνση των διαδικασιών αποκρατικοποιήσεων και φυσικά η υπάκουη κυβέρνηση θεώρησε «δίκαιο το αίτημα και το έκανε πράξη».

Η κυβέρνηση δημοσίευσε το ξεπούλημα του Ελληνικού, του Αερολιμένα Αθηνών, της Εγνατίας οδού, των ΕΛΠΕ, ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΔΕΠΑ, των 10 περιφερειακών λιμανιών, των 17 μαρίνων σκαφών κ.λπ. Υλοποιεί τις εντολές των δανειστών, όπως ακριβώς και οι προηγούμενοι

ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ για τις επιμέρους ενέργειες. Μεταξύ των επιχειρήσεων προς πώληση είναι οι δύο μεγάλες εταιρείες νερού. Η ΕΥΔΑΠ (Αθήνα) και η ΕΥΑΘ (Θεσσαλονίκη). Τα σχετικά «τεχνικά» δελτία του ΤΑΙΠΕΔ αναφέρουν συγκεκριμένα «πώληση του 11,33% των μετοχών της ΕΥΔΑΠ που κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ» και αντίστοιχα για την ΕΥΑΘ «πώληση του 24,02%». Σημειώνουμε ότι το 50% συν μία μετοχή ανήκει στο Υπερταμείο Αποκρατικοποιήσεων (που δημιουργήθηκε κατόπιν απαίτησης των δανειστών ως εγγύηση για το δάνειο του τρίτου μνημονίου) και οι υπόλοιπες μετοχές έχουν πουληθεί σε ιδιώτες μέσω του χρηματιστηρίου εδώ και χρόνια.

Η κυβέρνηση υλοποιεί το ξεπούλημα του νερού, το οποίο ως αντιπολίτευση αναγόρευε σε βασικό κοινωνικό αγαθό και απαιτούσε την εξαίρεσή του. Σήμερα μετά τη μνημονιακή της μετάλλαξη υλοποιεί και αυτή τις εντολές των δανειστών, όπως ακριβώς και οι προηγούμενοι. Είναι όμως τόσο χοντρό το θέμα του ξεπουλήματος, έστω και τμηματικά, του νερού που ο ΣΥΡΙΖΑ και τα μέλη του δεν μπορούν να το «καταπιούν». Έτσι βρέθηκε το αριστερό άλλοθι. «Οι δύο επιχειρήσεις παρά τις πωλήσεις μετοχών παραμένουν υπό δημόσιο έλεγχο καθώς δεν πωλείται (επί του παρόντος συμπληρώνω εγώ) το 50% συν μία μετοχή που ανήκουν στο Υπερταμείο». Όμως αυτό δεν είναι κυβερνητική απόφαση. Απλά η κυβέρνηση εκμεταλλεύεται την απόφαση του Συμβουλίου της Επικράτειας (ΣτΕ) για να «πουλά αριστερή μούρη». Και πάλι στο «τεχνικό» δελτίο του ΤΑΙΠΕΔ αναφέρεται και για τις δύο επιχειρήσεις «Σύμφωνα με απόφαση του ΣτΕ το κράτος θα πρέπει να διατηρήσει το 50% συν 1 μετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο της ΕΥΔΑΠ» καθώς αυτήν αφορούσε την προσφυγή που είχε γίνει ενάντια στην απόφαση για το ξεπούλημα του νερού και εκδικάστηκε το 2014. Σε άλλο σημείο στο «τεχνικό» δελτίο αναφέρεται: «Η προηγούμενη διαδικασία αποκρατικοποίησης για την πώληση του 51% τέθηκε σε αναμονή, βάσει της απόφασης του ΣτΕ για την ΕΥΔΑΠ». Συνεπώς η όποια θετική εξέλιξη δεν προέκυψε από κάποια κυβερνητική απόφαση αλλά από την εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ.

ΕΑΝ Η ΠΑΡΟΥΣΑ κυβέρνηση πιστεύουν έστω και στο ελάχιστο αυτά που λένε περί «εξόδου από τα μνημόνια» και «ανάκτηση της ανεξαρτησίας μας ως χώρα να διαχειριζόμαστε τις υποθέσεις μας» ας κάνουν το απλούστερο, να περάσουν νόμο περί μη πώλησης του 50% συν μία μετοχή από το Δημόσιο για να μην πούμε ότι υπάρχει και η λύση της κατοχύρωσης του θέματος μέσω του Συντάγματος. Έτσι για να δούμε πόσο έχουν τελειώσει τα μνημόνια. Το πόσο το πιστεύει ειδικά η κυβέρνηση ότι τελείωσαν τα μνημόνια φαίνεται από το παρόν θέμα ως σύνολο. Δεν πρόλαβαν να φύγουν οι θεσμοί-ελεγκτές και η κυβέρνηση προχώρησε εσπευσμένα στην έναρξη της υλοποίησης της απαίτησής τους για αποκρατικοποιήσεις.

Δημοσίευση: Εφημερίδα "Δρόμος της Αριστεράς" Φύλλο 443, 23/02/2019

Πηγή: https://www.e-dromos.gr/nees-apokratikopoiiseis-tou-dimosiou-ploutou/

«Έξοδος στις αγορές»: Μια ακόμα παράσταση για εσωτερική κατανάλωση

του Παύλου Δερμενάκη

Πραγματοποιήθηκε στις 28-29/1/2019 η «έξοδος στις αγορές» της κυβέρνησης για να δανειστεί 2,5 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα, υπερκάλυψη του ποσού κατά 4,2 φορές (10,5 δισ.) και επιτόκιο 3,6%. Ακολούθησαν πανηγυρικού χαρακτήρα δηλώσεις από τους κ.κ. Τσακαλώτο και Τζανακόπουλο για εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία κλπ.

Για μία ακόμα φορά ως λαός στο ίδιο έργο θεατές. Το 2010 η κυβέρνηση Γ.Παπανδρέου δανειζόταν για 10ετές ομόλογο με πάνω από 6% και πανηγύριζε, το ίδιο έκανε η κυβέρνηση Σαμαρά για πενταετές με 4,75% το 2014 και η κυβέρνηση Τσίπρα το 2017 πάλι με πενταετές στο 4,625%. Το ίδιο γίνεται και τώρα. Πάντοτε οι κυβερνήσεις πανηγυρίζουν κρύβοντας την οδυνηρή οικονομική πραγματικότητα και την ουσία των όσων πράττουν σε βάρος του λαού. Αλλά τα πανηγύρια, πανηγύρια…

Είναι σαφές ότι μετά από τρία μνημόνια και δεκάδες δισ. ευρώ μέτρα για να πληρώνονται οι εκάστοτε δανειστές, τα επιτόκια για την Ελλάδα έχουν «βελτιωθεί». Όμως αυτή η «βελτίωση» δεν σημαίνει ότι έπαψαν να είναι ληστρικά. Δανειστήκαμε και πανηγυρίζουμε γι’ αυτό με 3,6% επιτόκιο, υπερδεκαπλάσιο της Πορτογαλίας, όταν για πενταετή ομόλογα τα αντίστοιχα επιτόκια είναι για Ισπανία 0,21%, Πορτογαλία 0,32-34%, Κύπρο 0,78% και Ιταλία 1,57%. Πρακτικά ο ελληνικός λαός από αυτό το ομόλογο θα επιβαρυνθεί, από όσα είναι γνωστά, με 450 εκ. ευρώ τόκους και άλλα 3,5 εκ. προμήθειες και λοιπά έξοδα.

Είναι τόσο μεγάλη η «εμπιστοσύνη» της κυβέρνησης στα έργα της, στην κατάσταση της οικονομίας αλλά και τις αγορές που για «να σκοτώσει μια μύγα έφτιαξε ένα τανκς». Για μια έκδοση μόλις 2,5 δισ. ευρώ επιστρατεύτηκαν ως ανάδοχοι της έκδοσης τέσσερις αμερικάνικες τράπεζες και δύο ευρωπαϊκές, οι : Bank of America Merrill Lynch, Goldman Sachs, JP Morgan, Morgan Stanley, HSBC και Societe Generale για την έκδοση πενταετούς ομολόγου δικαιοδοσίας αγγλικού δικαίου. Και όλα αυτά έχοντας η κυβέρνηση εξασφαλισμένο απόθεμα χρηματοδότησης ύψους 40 δισ. ευρώ, μετά την προσθήκη 7 δισ. με τη νέα απόφαση του υπουργείου οικονομικών για υποχρεωτική κατάθεση (κοινώς αρπαγή) όλων των διαθεσίμων των φορέων της κεντρικής κυβέρνησης στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Το μέγεθος της κινητοποίησης, κύρια των αμερικανικών τραπεζών, καθώς και πληροφορίες για τον τρόπο λειτουργίας του συγκεκριμένου συστήματος εξόδου στις αγορές, δημιουργούν εύλογα ερωτηματικά ακόμα και για ενδεχόμενες πολιτικές σκοπιμότητες, λόγω της πολιτικής συγκυρίας στην Ελλάδα (ψήφος εμπιστοσύνης, συμφωνία Πρεσπών). Υπό αυτές τις συνθήκες και λαμβάνοντας υπόψη το ύψος της έκδοσης και τη χρονικής της διάρκεια η εν λόγω έκδοση δεν θεωρείται καταγεγραμμένο γεγονός (non event) ή όπως αναφέρθηκε σε κάποιο τίτλο άρθρου αποτελεί «κατασκευασμένο deal».  Ενδεικτικό της «αδιαφορίας» για το γεγονός η αντίδραση του Ελληνικού Χρηματιστηρίου. Στις 28 Ιανουαρίου που ανακοινώθηκε η έξοδος στις αγορές το Ελληνικό Χρηματιστήριο «ενθουσιάστηκε» τόσο που έκλεισε με απώλειες 0,41%.

Με την έκδοση του 5ετούς ομολόγου η κυβέρνηση εκτός των άλλων προσπαθεί να κρύψει την αδυναμία έκδοσης 10ετούς καθώς το επιτόκιο εκτιμάται ότι θα είναι υπέρογκο. Μπορεί να βελτιώθηκαν τα spread στη δευτερογενή αγορά και το ενδεικτικό 10ετές επιτόκιο να έφτασε στο 3,87% αυτό όμως πρακτικά σημαίνει ότι σε περίπτωση νέας έκδοσης το επιτόκιο θα διαμορφωθεί γύρω στο 4,4%-4,6%. Για να έχουμε μια εικόνα τιμολόγησης, το αντίστοιχο επιτόκιο αναφοράς για το 5ετές ομόλογο την ημέρα των προσφορών (29/1) ήταν 2,974% και στην νέα έκδοση διαμορφώθηκε στο 3,6%.

Συνεπώς με τα μέχρι στιγμής δεδομένα: α) δημόσιο χρέος πάνω από το 180% του ΑΕΠ, β) πιστοληπτική αξιολόγηση 3-6 βαθμίδες κάτω από το όριο  επενδυτικής βαθμίδες για αξιόλογους επενδυτές στις αγορές, γ) την αρνητική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και τις προοπτικές της που είναι γνωστή στους διεθνείς επενδυτές και δ) τα μικρά πλέον περιθώρια, υπό τις παρούσες συνθήκες, βελτίωσης του 10ετούς επιτοκίου στη δευτερογενή αγορά οι δυνατότητες για έκδοση 10ετούς ομολόγου, που θα έδινε σήμα για κάποια «κανονικότητα», είναι «απαγορευμένος καρπός» για το σχεδιασμό της κυβέρνησης.

Συνεπώς έχουμε μια ακόμα φορά «κούφια» πανηγύρια για την «έξοδο της Ελλάδας στις αγορές»…. και τον τελικό λογαριασμό, μισό δισ. ευρώ, στο λαό για να εξυπηρετηθεί ένα «εξαιρετικά μη βιώσιμο χρέος» όπως το έχει χαρακτηρίσει το ΔΝΤ.

Δημοσίευση: Εφημερίδα "Δρόμος της Αριστεράς" Φύλλο 440, 2/02/2019

Πηγή: https://www.e-dromos.gr/eksodos-stis-agores-mia-akoma-parastasi-gia-esoteriki-katanalosi/

Οι παγκόσμιες ανισότητες έχουν ξεπεράσει κάθε λογικό όριο

Αποκαλυπτική η έκθεση της Oxfam για τον παγκόσμιο πλούτο και την φτώχεια

του Παύλου Δερμενάκη

Κάθε χρόνο, λίγο πριν το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός δημοσιοποιείται η έκθεση της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (ΜΚΟ) Oxfam σχετικά με τις ανισότητες στην κατοχή του παγκόσμιου οικονομικού πλούτου. Όπως προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία, μετά την τελευταία παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008, η συγκέντρωση τεράστιου πλούτου σε πολύ λίγους λαμβάνει εκρηκτικές διαστάσεις, συγκριτικά με την κατάσταση του μισού πληθυσμού του πλανήτη που στην ουσία βρίσκεται σε καθεστώς μόνιμης φτώχειας και πολλοί από αυτούς σε κατάσταση εξαθλίωσης.

Σε αυτό το πλαίσιο το 2018 επιταχύνθηκε η συγκέντρωση πλούτου σε πολύ λίγα πρόσωπα για μία ακόμα χρονιά. Οι 26 πλουσιότεροι δισεκατομμυριούχοι έχουν στα χέρια τους περιουσίες που ισούνται με τα εισοδήματα του φτωχότερου μισού της ανθρωπότητας. Δηλαδή 26 άνθρωποι έχουν συνολικά ίση περιουσία με τα 3,8 δισεκατομμύρια κατοίκων του πλανήτη! Τα αντίστοιχα μεγέθη, για να έχουμε αίσθηση του βαθμού συγκέντρωσης του πλούτου αλλά και της ταχύτητας με την οποία εξελίσσεται ήταν 43 δισεκατομμυριούχοι το 2017, και 61 το 2016.

Οι 2.200 δισεκατομμυριούχοι του πλανήτη είδαν τον πλούτο τους να αυξάνεται το 2018 κατά 12%, συνολικά 900 δισ. ή 2,5 δισ. ημερησίως. Την ίδια περίοδο τα 3,8 δισ. ανθρώπων είδαν τα τρέχοντα εισοδήματά τους για την επιβίωση, όχι το συσσωρευμένο πλούτο που γι’ αυτούς δεν υπάρχει ούτε στο ελάχιστο, να μειώνονται αθροιστικά στο έτος κατά 11% ή κατά 500 εκ. την ημέρα. Με άλλους όρους, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Oxfam, το 82% του πλούτου που δημιουργήθηκε το 2018 κατέληξε στα χέρια του 1% των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη. Παράλληλα οι γυναίκες συνέχισαν να βρίσκονται σε έντονα μειονεκτική θέση εργασιακά. Έτσι, με τους τρέχοντες επιβραδυνόμενους ρυθμούς εξίσωσης αμοιβών ανδρών-γυναικών θα χρειαστούν 202 χρόνια (!) για να «επιτευχθεί» ισότητα στις αμοιβές.

ΣΥΝΟΛΙΚΑ Ο ΑΡΙΘΜΟΣ των δισεκατομμυριούχων έχει διπλασιαστεί από το την οικονομική κρίση του 2008, σύμφωνα με την Oxfam, καθώς «οι πλούσιοι επωφελούνται όχι μόνο από την επέκταση της περιουσίας τους, αλλά επίσης κι από τα χαμηλότερα επίπεδα φορολόγησης εδώ και δεκαετίες» σε πολλά κράτη. Παράλληλα οι «διευκολύνσεις» που παρέχει η παγκοσμιοποίηση, με ταυτόχρονη ανοχή από τις κυβερνήσεις για τη φοροδιαφυγή-φοροαποφυγή, δημιουργούν τους γνωστούς «φορολογικούς παραδείσους» όπου η παγκόσμια ελίτ «κρύβει» επιμελώς 7,6 τρισ. δολάρια.

Οι 26 πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο έχουν στα χέρια τους περιουσίες που ισούνται με τα εισοδήματα του μισού πληθυσμού της γης. Το 82% του πλούτου που δημιουργήθηκε το 2018 κατέληξε στα χέρια του 1% των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη. Την ίδια στιγμή 3,8 δισ. ανθρώπων είδαν τα τρέχοντα εισοδήματά τους να μειώνονται κατά 11%

Εκτός από τους χαμηλούς συντελεστές φορολόγησης εισοδήματος και τη φοροδιαφυγή οι ελίτ επωφελούνται τα μέγιστα και από την σχεδόν μηδενική φορολογία συσσωρευμένου πλούτου. Σύμφωνα με την Oxfam σε κάθε ένα δολάριο φορολογικών εσόδων αντιστοιχούν μόλις τέσσερα σεντς (4%) που προέρχονται από τη φορολόγηση του πλούτου.

Όλα αυτά οδηγούν σε ακραία φαινόμενα φορολόγησης όπως στη Βραζιλία και το Ηνωμένο Βασίλειο όπου «το 10% των φτωχότερων πληρώνει πλέον φόρους επί των εσόδων του αναλογικά πολύ υψηλότερους από ό,τι οι πλουσιότεροι». Σημειώνουμε εδώ ότι κάθε ομοιότητα αυτής της λογικής με τις εφαρμοζόμενες μνημονιακές πολιτικές στην Ελλάδα, με αποκορύφωμα την αποφασισμένη από την «κυβέρνηση της αριστεράς» μείωση του αφορολόγητου από 8.600 σε 5.600 ευρώ είναι «εντελώς συμπτωματική».

Με τα παραπάνω δεδομένα η Oxfam συμπεραίνει ότι «το χάσμα που μεγεθύνεται μεταξύ των πλούσιων και των φτωχών πλήττει τον αγώνα για την καταπολέμηση της φτώχειας, ζημιώνει την οικονομία και τροφοδοτεί την οργή σε όλο τον κόσμο» και συνεπώς ζητά στο πλαίσιο του Φόρουμ του Νταβός τη συζήτηση επ’ αυτών και τη λήψη μέτρων. Φυσικά στη σχετική συζήτηση οι συμμετέχοντες δεν αρνήθηκαν αλλά απάντησαν «ναι μεν αλλά»… δηλαδή υποστηρίζουν τις προσπάθειες του ΟΟΣΑ. «Ας έχουμε μια προσέγγιση βιώσιμη με φορολόγηση στους κόλπους των χωρών του ΟΟΣΑ. Θα συμφωνούσαμε πλήρως». Όπερ σημαίνει «συνεχίζουμε ως έχει» αφού δεν φαίνεται συμφωνία στον ορίζοντα.

ΤΟ ΟΛΟ ΘΕΜΑ έχει ιδιαίτερη σημασία στην τρέχουσα επικαιρότητα με το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων στη Γαλλία και τα αιτήματά τους για φορολογία των πλουσίων αλλά και με αντίστοιχες πρωτοβουλίες υπό εκκόλαψη όπως της νεαρής δημοκρατικής βουλευτού των ΗΠΑ Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές που προκάλεσε «αναταραχή» πρόσφατα με την πρότασή της να φορολογηθούν με συντελεστή 70% οι πιο πλούσιοι.

Η μεθοδολογία της Oxfam, για την εκπόνηση κατ’ έτος της σχετικής έκθεσης, βασίζεται σε δεδομένα που συγκεντρώνουν: α) το περιοδικό Forbes για την τρέχουσα εξέλιξη της περιουσίας των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη και β) η τράπεζα Credit Suisse στην ετήσια έκθεσή της «Global Wealth Report». Διάφοροι οικονομολόγοι, απολογητές του συστήματος, χωρίς να αμφισβητούν την αξιοπιστία των πηγών, ασκούν κριτική στην Oxfam για τον τρόπο αξιοποίησης των στοιχείων. Μάλιστα τις τελευταίες μέρες, λόγω της έντασης που υπάρχει στη Γαλλία με το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων, οι εκεί αμφισβητούντες την έκθεση της Oxfam προχώρησαν σε «παιδαριώδη» συμπεράσματα για να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, όπως «ο ακραίος πλούτος των πλουσιότερων δισεκατομμυριούχων είναι φυσικά ανάλογος με την ανυπολόγιστη μεγαλοφυΐα τους».

Δημοσίευση: Εφημερίδα "Δρόμος της Αριστεράς" Φύλλο 439, 26/01/2019

Πηγή: Οι παγκόσμιες ανισότητες έχουν ξεπεράσει κάθε λογικό όριο | Δρόμος της Αριστεράς

Αλήθειες και ψέματα για την αύξηση του κατώτατου μισθού και την απασχόληση

Προεκλογικά κόλπα οι αυξήσεις - Η κυβέρνηση υπογράφει γεωπολιτικά μνημόνια για να της κάνουν "σκόντο" οι δανειστές.

του Παύλου Δερμενάκη

Στο άμεσης εφαρμογής, «κοστολογημένο» πρόγραμμα που εξάγγειλε ο ΣΥΡΙΖΑ στη Θεσσαλονίκη τον Σεπτέμβρη 2014, που αποτέλεσε τον πολιορκητικό κριό για να «καταλάβει το κάστρο» της κυβερνητικής εξουσίας, μεταξύ πολλών άλλων συμπεριλαμβανόταν και η υπόσχεση για «επαναφορά του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ»….

Από τότε συνέβησαν πολλά… με κυρίαρχο τη μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖ«Α» σε μνημονικό και την εφαρμογή του 3ου χειρότερου μνημονίου με δισεκατομμύρια ευρώ νέα μέτρα. Όλα αυτά με σκοπό να παραμείνει η «παρέα» Τσίπρα, που κατάργησε τις αποφάσεις του Λαού (ΟΧΙ δημοψηφίσματος) και του κόμματος (αποφάσεις Ιδρυτικού Συνεδρίου για κατάργηση μνημονίων), στην εξουσία. Τα χρόνια πέρασαν. Η λατρεία της εξουσίας, κράτησε συσπειρωμένη την κοινοβουλευτική ομάδα (χεράκια πάνω «ναι σε όλα») σε αντίθεση με όσα είχαμε γνωρίσει στις προηγούμενες κοινοβουλευτικές «πλειοψηφίες», με τις αποχωρήσεις βουλευτών. Αγνοώντας τις ανάγκες και την κατάσταση του λαού επικύρωναν, με συνοπτικές διαδικασίες, ότι τους ζητούσαν ή καλύτερα τους υπέβαλλαν έτοιμα οι δανειστές. Τώρα που πλησιάζουμε στην περίοδο των εκλογών, καθώς αρχίζουν να «ζορίζουν» δημοσκοπικά τα πράγματα προχωρούν σε ένα κύμα «παροχολογίας» που στην ουσία αποτελεί «καθρεφτάκια» προς ιθαγενείς, συγκριτικά με το τι έχουν κάνει και τι μας έχουν πάρει.

Η εικονική πραγματικότητα της αύξησης του κατώτατου μισθού

Ένα από τα κεντρικά θέματα της παρούσας περιόδου είναι η πρόσφατη κυβερνητική απόφαση για αύξηση του κατώτατου μισθού από 587 σε 650 ευρώ και η κατάργηση του υποκατώτατου μισθού με το «παχυλό» 11%.

Η απόφαση είναι ανεπαρκής και ταυτόχρονα αρκετά ψευδής και αποπροσανατολιστική όσον αφορά το πόσο τελικά ωφελούνται οι εργαζόμενοι ή «αυγατίζουν» τα υπερπλεονάσματα με την απόφαση.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖ«Α» χρειάστηκε 4 χρόνια για να κάνει μερικώς το αυτονόητο όσον αφορά την αύξηση του κατώτατου μισθού. Τέσσερα χρόνια χαμένων εισοδημάτων για τους εργαζόμενους, αλλά αυξημένων κερδών για τους εργοδότες, επειδή συνειδητά η ηγετική ομάδα ΣΥΡΙΖ«Α» δεν είχε επεξεργασμένο πρόγραμμα απέναντι στους δανειστές, ούτε το καλοκαίρι του 2015 ούτε μετά και έτσι παραδόθηκαν στο «δεν υπάρχει εναλλακτική λύση» που τους βόλεψε στη μνημονιακή τους μετάλλαξη.

Αναφέρουμε την απόφαση ως ανεπαρκή – μερική καθώς ο κατώτατος μισθός πριν από τα μνημόνια και η σχετική δέσμευση για αύξηση ήταν 751 ευρώ. Συνεπώς η τρέχουσα απόφαση της κυβέρνησης, για αύξηση σε 650 ευρώ από τα 587, που ίσχυσε μέχρι τώρα, κάλυψε ονομαστικά μόλις το 38,4% της απώλειας που είχαν οι εργαζόμενοι έναντι του βασικού μισθού πριν τα μνημόνια.

Η κυβέρνηση με την αύξηση του κατώτατου μισθού αποφάσισε να αυξήσει τα έσοδά της μηνιαίως κατά 42 ευρώ ανά εργαζόμενο και στην “γαλαντομία” της άφησε και για τους εργαζόμενου 21 ευρώ

Όμως και αυτή η αύξηση για τους εργαζόμενους είναι ουσιαστικά ψευδής, καθώς το ποσό της πραγματικής αύξησης που θα καταλήξει τελικώς στις τσέπες τους είναι ελάχιστο και προσδιορίζεται σε μόλις 21 ευρώ μετά από φόρους. Η λεπτομέρεια που έχει αποσιωπηθεί αφορά την αποφασισμένη (Νόμος 4472/2017) από 1/1/2020 μείωση του αφορολόγητου από 8.600 ευρώ σήμερα, σε 5.600 ευρώ. Με βάση αυτόν τον νόμο, η αύξηση του βασικού μισθού στα 650 ευρώ ή κατά 11% όπως δηλώνει η κυβέρνηση, δεν καταλήγει προς όφελος των εργαζόμενων αλλά προς όφελος του Δημοσίου αφού κατά τα 2/3 πηγαίνει σε δημόσια έσοδα. Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τα αναλυτικά στοιχεία του παρακάτω πίνακα, από την συνολική αύξηση κατά 63 ευρώ η «διανομή» γίνεται ως εξής: α) εισφορά εργαζόμενου για κοινωνική ασφάλιση 10, β) αύξηση φόρου λόγω μείωσης αφορολόγητου 32, και γ) καθαρά στην «τσέπη» του εργαζόμενου μόλις 21 ευρώ μηνιαία, σε ποσοστό 4,2%, ή αλλιώς ούτε ένα ευρώ ανά ημέρα εργασίας! Δηλαδή η κυβέρνηση με την αύξηση του κατώτατου μισθού αποφάσισε να αυξήσει τα έσοδά της κατά 42 ευρώ και στην «γαλαντομία» της άφησε και για τους εργαζόμενους 21

Αξίζει εδώ να θυμίσουμε ότι ακόμα και τα 751 ευρώ, που ήταν ο βασικός μισθός πριν από τα μνημόνια, ήταν πλήρως αφορολόγητα καθώς το αφορολόγητο ήταν στις 12.000. Συνεπώς η απόφαση της κυβέρνησης για την αύξηση του κατώτατου μισθού με τον τρόπο που έγινε μόνο ως προκλητικός εμπαιγμός μπορεί να θεωρηθεί διανθισμένος, με προεκλογικές «αμπελοφιλοσοφίες» από την σχετική ομιλία του πρωθυπουργού στο υπουργικό συμβούλιο…

Η άλλη όψη της πολιτικής ΣΥΡΙΖ«Α» για τους μισθούς

Η κυβέρνηση θυμήθηκε όψιμα το θέμα του κατώτατου μισθού, λόγω φυσικά εκλογών. Ας δούμε όμως τι έγινε επί της δικής της διακυβερνήσεως στην αγορά εργασίας χωρίς να υπάρχουν πολιτικές αποφάσεις για μειώσεις μισθών. Η πίεση της εργοδοσίας, με την αξιοποίηση κάθε θεμιτού και αθέμιτου μέσου, είχε σημαντικά αποτελέσματα υπέρ της και φυσικά σε βάρος των εργαζόμενων.

Να θυμίσουμε ότι:

α) σε πολλές επιχειρήσεις οι εργαζόμενοι αν και προσφέρουν στο ακέραιο τις συμβατικές τους υπηρεσίες μένουν απλήρωτοι από έναν μήνα έως και πάνω από ένα χρόνο ή στην καλύτερη περίπτωση πληρώνονται «έναντι» λαμβάνοντας ευτελή ποσά. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται, ως επί το πλείστον, από επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με το Δημόσιο με την «αιτιολογία» το «Δημόσιο δεν μας έχει πληρώσει»… (για να εμφανίζει υπέρ-πλεονάσματα…)

β) επίσης σε πολλές επιχειρήσεις τα «δώρα» καταβάλλονται «τυπικά» σύμφωνα με τη νομοθεσία και στη συνέχεια οι εργαζόμενοι, υπό το καθεστώς εκβιασμού απόλυσης από τον εργοδότη, του τα επιστρέφουν «μαύρα». Δηλαδή και δώρο δεν πληρώνει και κερδίζει τους φόρους… Στους «παροικούντες της Ιερουσαλήμ» αυτά είναι γνωστά, ιδιαίτερα στον κλάδο εστίασης και γρήγορου φαγητού και συχνά «ξεφεύγουν» δημοσιεύματα στον τύπο, που όμως δεν φαίνεται να ευαισθητοποιούν την κυβέρνηση.

Τα παραπάνω είναι δύο καυτά θέματα, αλλά για τον πρωθυπουργό που βλέπει ότι «η κυβέρνησή μας έχει σημειώσει πολύ σημαντικές επιτυχίες στο πεδίο της αγοράς εργασίας» αυτά φυσικά δεν συμβαίνουν στην Ελλάδα αφού θεωρεί ότι βρισκόμαστε εργασιακά σε συνθήκες «ευρωπαϊκής κανονικότητας»!

Για τα δύο παραπάνω θέματα δεν υπάρχουν «στοιχεία» τεκμηρίωσης εκτός και αν κάποιος θέλει να εμπλακεί σε μακροχρόνιους δικαστικούς αγώνες με τις επιχειρήσεις. Γιατί όποιος κινείται στην «πιάτσα» γνωρίζει τι συμβαίνει με ονόματα και καταστάσεις… Μόνο η εκάστοτε κυβέρνηση, σήμερα της «αριστεράς», δεν τα ξέρει. Ας δούμε όμως την πολιτική της και με τα δικά στης στοιχεία όσον αφορά την πορεία των μισθών.

Ο ΕΦΚΑ από το Μάιο 2016 δημοσιεύει απολογιστικά στοιχεία για την απασχόληση και τις αμοιβές. Από επεξεργασία των στοιχείων αυτών για την περίοδο Μαΐου 2016 – Μαΐου 2018 προκύπτει ότι σε συνθήκες «ευρωπαϊκής κανονικότητας» κατά τον κ. Τσίπρα οι μισθοί των πλήρως απασχολούμενων μειώθηκαν κατά 45 ευρώ η 3,8%, οι μισθοί των μερικώς απασχολούμενων κατά 14 ή 3,5% και γενικά (μερικώς και πλήρους απασχόλησης) οι μισθοί μειώθηκαν κατά 37 ευρώ ή 3,9%. Δηλαδή από μια άλλη πλευρά, σχετικά με την αύξηση του κατώτατου μισθού, ο ΣΥΡΙΖ«Α» επιστρέφει στους εργαζόμενους κάτι από αυτά που έχασαν στη δική του περίοδο διακυβέρνησης.

Μείωση ανεργίας ή οι εργοδότες κανιβαλίζουν τις εργασιακές σχέσεις;

Ο κ. Τσίπρας, απαριθμώντας επιτυχίες, μας ενημέρωσε ότι για «τη μείωση της ανεργίας, από το 27% περίπου το 2014, έχουμε σήμερα, τη χρονιά που μας πέρασε, το 18,3%, που αντιστοιχεί αυτή η μείωση από το 27% στο 18% σε δημιουργία 350 χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας…»

Αν είχαν την ευαισθησία αυτοί που του έγραψαν την ομιλία θα έπρεπε να ανατρέξουν στα στοιχεία τους (πηγή ΟΑΕΔ) και να εξηγήσουν πώς δικαιολογούνται οι παραπάνω «βαρύγδουπες» αναφορές όταν τα στοιχεία λένε ακριβώς τα αντίθετα. Ειδικότερα οι καταγεγραμμένοι το Δεκέμβριο 2014 άνεργοι συνολικά (αναζητούντες εργασία και μη) ανέρχονταν σε 1.063.968. Το αντίστοιχο μέγεθος τον Δεκέμβριο του 2018, όπως το δημοσιοποίησε ο ΟΑΕΔ της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖ«Α», ήταν 1.116.816. Συνεπώς με τα στοιχεία τους οι άνεργοι όχι μόνο δεν μειώθηκαν αλλά αυξήθηκαν κατά 52.888 (+5%). Όταν είναι γνωστό ότι το εργατικό δυναμικό δεν αυξήθηκε, αντίθετα μειώνεται λόγω γηράσκοντος πληθυσμού και συνταξιοδοτήσεων, πώς μειώθηκε η ανεργία και μάλιστα με τα ποσοστά που αναφέρει ο πρωθυπουργός;

Εξετάζοντας δε τα ποιοτικά στοιχεία ροών εργασίας όπως τα περιγράφει το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ του υπουργείου Εργασίας για το διάστημα 2015-2018 της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖ«Α» προκύπτουν τα ακόλουθα:

• χάθηκαν 213.197 θέσεις πλήρους απασχόλησης, οι οποίες μετατράπηκαν σε μερικής η εκ περιτροπής απασχόληση

• έναντι 8.494.195 αποχωρήσεων από την εργασία (απολύσεις, λύση συμβάσεων και συνταξιοδοτήσεις) δημιουργήθηκαν 8.927.230 θέσεις εργασίας εκ των οποίων οι 4.852.466 (54,4%) είναι μερικής και εκ περιτροπής απασχόληση

• σημειώνουμε, για να συγκριθεί η ποιότητα των νέων θέσεων απασχόλησης την εξεταζόμενη περίοδο, ότι για όλο το 2014 το ποσοστό νέων θέσεων πλήρους απασχόλησης ήταν 54,2% και μερικής 45,8%. Η εικόνα αντιστράφηκε την περίοδο της παρούσας κυβέρνησης

• οι 433.045 νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν, 4,9% επί του συνόλου των νέων θέσεων, αντιστοιχούν στη δημιουργία αποκλειστικά των νέων θέσεων μερικής απασχόλησης.

Συνεπώς «μοιράζοντας» μια θέση εργασίας σε περισσότερους από ένα εργαζόμενους η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι λύνει το πρόβλημα της ανεργίας, δημιουργώντας εργαζόμενους των €300.

Η κυβέρνηση επικαλούμενη μια κοινωνική – εργασιακή ευαισθησία, για την οποία δεν έδωσε ουσιαστικά δείγματα την περίοδο της μέχρι τώρα θητείας της, προσπαθεί προεκλογικά να φανεί φιλεργατική με την αύξηση του κατώτατου μισθού. Όμως αυτή η αύξηση αφορά ουσιαστικά την αύξηση των δημοσίων εσόδων και όχι την αύξηση της ελάχιστης αμοιβής εργασίας όπως «πλασάρεται». Ακόμα δε και με αυτό τον τρόπο, η αύξηση υπολείπεται κατά πολύ των €751 που είχαν υποσχεθεί…

Δημοσίευση: Εφημερίδα "Δρόμος της Αριστεράς" Φύλλο 440, 02/02/2019

Πηγή: Αλήθειες και ψέματα για την αύξηση του κατώτατου μισθού και την απασχόληση | Δρόμος της Αριστεράς

Νέος «νόμος Κατσέλη»: Λιγότερη προστασία σε ακόμα λιγότερους δανειολήπτες

του Παύλου Δερμενάκη

Κ αθώς η προεκλογική περίοδος ζεσταίνεται η κυβέρνηση αναζητά νέα αβανταδόρικα προεκλογικά «προϊόντα» για να τα ρίξει στην προσπάθεια ανάκαμψης των ποσοστών της. Ένα από αυτά, μετά την «αύξηση» του βασικού μισθού, είναι και το θέμα του νόμου «Κατσέλη». Το πρόβλημα είναι ότι η θέσπιση των όποιων ευνοϊκών ρυθμίσεων για το νόμο συνολικά, όπως θα επιθυμούσε η κυβέρνηση για να απευθυνθεί σε όσο το δυνατόν πιο πλατύ ακροατήριο, βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις επιδιώξεις των τραπεζών, των μετόχων τους και ειδικότερα τον τρόπο που επιθυμούν να λύσουν το ακανθώδες θέμα για την επιβίωσή τους, πρόβλημα που είναι τα «κόκκινα δάνεια». Παράλληλα οι δανειστές στο πλαίσιο της εποπτείας της οικονομίας θέτουν ως ένα από τα κεντρικά θέματα συνέχισης των «μεταρρυθμίσεων» την απαλλαγή των τραπεζών από τα κόκκινα δάνεια με το μικρότερο δυνατό κόστος για αυτές. Τέλος στο καπιταλιστικό κερδοσκοπικό παιγνίδι, ένας ακόμα παράγοντας πονοκέφαλος για την κυβέρνηση, τις τράπεζες και την ΕΚΤ είναι τα καθημερινώς αυξανόμενα παράγωγα προϊόντα στο Χρηματιστήριο με τα οποία στοιχηματίζουν τα «επενδυτικά» funds σε ακόμα χειρότερες τιμές (πιο κάτω) για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες. Στηρίζουν δε την υποτιμητική κερδοσκοπία τους στη βεβαιότητα τους για την αποτυχία επίτευξης των στόχων της μείωσης των κόκκινων δανείων, στους οποίους έχουν δεσμευθεί ήδη οι τράπεζες, που θα οδηγήσει σε νέα, 4η  ανακεφαλαιοποίηση άρα σε εξευτελιστικές τιμές μετοχών πέρα από τα άλλα προβλήματα που ενδεχόμενα θα δημιουργήσει στην οικονομία. 

Προστασία Α΄ κατοικίας, προεκλογικό παιγνίδι παντός καιρού για ΣΥΡΙΖΑ 

Ο ΣΥΡΙΖΑ της αντιπολίτευσης αφού επένδυσε, βροντοφωνάζοντας από τα μπαλκόνια και συμμετέχοντας στα κινήματα,  στο σύνθημα «κανένα σπίτι σε χέρια τραπεζίτη», όταν έγινε κυβέρνηση στο πλαίσιο της μνημονιακής προσαρμογής του υλοποίησε κάθε αίτημα των τραπεζών. Παράλληλα απείχε επιδεικτικά από όλα όσα συνέβαιναν στο χώρο των τραπεζών, παραχωρώντας τα σχετικά δικαιώματα στους «διορισμένους» με εντολές των δανειστών και των ξένων μετόχων τραπεζίτες, αλλοδαπούς και ντόπιους. Έτσι πέρασαν τέσσερα χρόνια κατά τα οποία οι τράπεζες έκαναν ότι ήθελαν κυνηγώντας τους δανειολήπτες, έχοντας τη βοήθεια και από ένα μεγάλο μέρος της δικαστικής «εξουσίας», ενώ το σύνολο του θεσμικού πλαισίου είχε τροποποιηθεί υπέρ τους, όπως και ο νόμος Κατσέλη.

Παρά όμως τις «αβάντες» από το ευνοϊκό πλαίσιο για τις τράπεζες τα αποτελέσματά ουσίας όσον αφορά τα κόκκινα δάνεια είναι πολύ φτωχά, άκρως απογοητευτικά γι' αυτό και η καταβαράθρωση των τιμών των μετοχών τους (-59,3% ο δείκτης τραπεζών μεταξύ 30/4 που “πέρασαν” τα stress test και 14/2/2019).

Σήμερα η κυβέρνηση βάζει στο προεκλογικό παιγνίδι της και το νόμο Κατσέλη. Επεξεργάστηκε, μετά από τέσσερα χρόνια, ένα πλαίσιο και ξεκίνησε συζητήσεις εδώ και καιρό με τις τράπεζες (ας θυμηθούμε τη συνάντηση στο Μαξίμου Τσίπρα -  Τραπεζιτών για το θέμα). Την Δευτέρα 11/2/2019 έγινε νέα συνάντηση στο Μαξίμου για το θέμα, ακολούθως τα επιτελεία κυβέρνησης – τραπεζών προχώρησαν στις συζητήσεις και την Πέμπτη 14/1/2019 προέκυψε το τελικό πλαίσιο που θα λάβει μορφή νόμου και θα υποβληθεί στους θεσμούς για έγκριση μέχρι τις 20/2/2019. Κατά τα άλλα, όπως μας ενημερώνει η κυβέρνηση, έχουν τελειώσει τα μνημόνια και είμαστε ελεύθερη ως χώρα να αποφασίζουμε χωρίς δεσμεύσεις.

Τι προβλέπουν οι αλλαγές (νέος νόμος Κατσέλη) 

Οι αλλαγές που έχουν γίνει επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στο νόμο Κατσέλη (Νοέμβρης 2015 αλλαγές κριτηρίων ένταξης, Μάιος 2018 αυστηροποίηση καθεστώτος ένταξης, Φλεβάρης 2019 αλλαγές κριτηρίων ένταξης και διαδικασίας διεκπεραίωσης αιτημάτων) έχουν τροποποιήσει τόσο τον νόμο και την αρχική του φιλοσοφία που συζητάμε για ένα τελείως διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο, ανεξάρτητα αν κάποιοι συνεχίζουν να το αποκαλούν «νέο νόμο Κατσέλη». Στην ουσία πρόκειται για νέες διατάξεις προστασίας της Α’ κατοικίας που αφορούν πλέον πολύ περιορισμένο αριθμό δανειοληπτών συγκριτικά με την αρχική φιλοσοφία του νόμου, για τη διαδικασία πτώχευσης ιδιωτών, ακόμα και συγκριτικά με την τελευταία μεγάλη τροποποίηση κριτηρίων ένταξης (Νοέμβρης 2015) για προστασία Α΄ κατοικίας.

Τα βασικά σημεία του νέου πλαισίου προστασίας της Α΄κατοικίας συνοψίζονται, από όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, στα ακόλουθα:

1.         Η όλη διαδικασία θα υλοποιείται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας που θα ελέγχουν οι τράπεζες. Σταματά η εμπλοκή των δικαστηρίων, ειρηνοδικείων. Αυτό έχει το θετικό ότι ελαφρύνονται οι δανειολήπτες από τα σχετικά έξοδα. Το αρνητικό είναι ότι η πλατφόρμα και οι σχετικές προτάσεις, σύμφωνα με όσα θα αναφερθούν παρακάτω,  παραμένουν αποκλειστικότητα των τραπεζών και όχι κάποιου  ανεξάρτητου δημόσιου φορέα. Ας θυμηθούμε πως δεν λειτούργησε, κοινώς απέτυχε πλήρως, το πλαίσιο που είχε ορίσει η Τράπεζα της Ελλάδος το 2014 για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων, σύμφωνα με το οποίο τα πάντα τα ρύθμιζαν οι τράπεζες. 

2.        Βασικό κριτήριο ένταξης στην προστασία της Α΄ κατοικίας το συνολικό υπόλοιπο των δανείων (χωρίς τόκους και προσαυξήσεις) να είναι έως 130.000 ευρώ. Το κριτήριο αυτό θεσπίζεται για πρώτη φορά. Είναι απαίτηση των τραπεζών και έχει σαν άμεση συνέπεια να αποκλειστούν από την προστασία ένας τεράστιος αριθμός δανειοληπτών.  Αρκεί να σημειώσουμε ότι τα τελευταία χρόνια πριν την κρίση για ένα σπίτι των 90 τ.μ. έπαιρνες δάνειο στο 120% της αξίας του και το μέσο κόστος ήταν της τάξης των 220.000 ευρώ πράγμα που σημαίνει ότι ακόμα και έχεις εκπληρώσει μέχρι σήμερα 100% τις δανειακές σου υποχρεώσεις δεν θα έχει μειωθεί το υπόλοιπο στις 130.000. Σε αυτές δε τις 130.000 προστίθενται και όποια άλλα ποσά δανεισμού (πιστωτικές κάρτες, καταναλωτικά, πρόσθετα επισκευαστικά κλπ). Πρακτικά η μεγάλη πλειοψηφία των δανείων που δόθηκε μετά το 2005 και είχε ένα χρόνο «περίοδο χάριτος»  (χωρίς καταβολές τοκοχρεολυσίων) εξαιρείται πλέον από τη δυνατότητα προστασίας της Α΄ κατοικίας. Αν σε αυτό το πλαίσιο σκεφτούμε ότι στην περίοδο μετά το 2011 οι τράπεζες προωθούσαν ως ένα βασικό προϊόν «ρύθμισης» δανείων τη μειωμένη δόση σε σχέση με την αρχική σύμβαση ακόμα και στο 70% (καταβολή του 30% της δόσης) κατανοούμε ότι το πρόβλημα αποκλεισμού νοικοκυριών από την προστασία Α΄ κατοικίας γίνεται ακόμα μεγαλύτερο και καλύπτει αρκετά χρόνια πίσω από το 2005. 

Οι αλλαγές στο νόμο Κατσέλη έχουν τροποποιήσει την αρχική του φιλοσοφία ώστε σήμερα να έχουμε ένα τελείως διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο. Στην ουσία πρόκειται για νέες διατάξεις που αφορούν πλέον πολύ περιορισμένο αριθμό δανειοληπτών

3.         Δεύτερο κριτήριο ένταξης είναι η αντικειμενική αξία του υποθηκευμένου ακινήτου να μην ξεπερνά τις 250.000 ευρώ συγκριτικά με τις 280.000 που ίσχυε μέχρι σήμερα. Αυτό το κριτήριο, στο οποίο επέμεινε η κυβέρνηση για να «απαλύνει» τις αρνητικές εντυπώσεις από το προηγούμενο, δεν έχει ουσιαστικά σημασία καθώς ελάχιστες θα είναι οι περιπτώσεις να έχει κάποιος υπόλοιπο δανείου κάτω από 130.000 και αντικειμενική αξία διπλάσια. Θα πρόκειται για δάνεια της δεκαετίας του ’90 που δόθηκαν για ακίνητα σε ακριβές περιοχές. Σημειώνουμε ότι τότε τα στεγαστικά ήταν ελάχιστα συγκριτικά με την περίοδο 2005-2009 που είχαν σαν αποτέλεσμα τη θεματική αύξηση των τιμών ανά τ.μ.

4.         Τα εισοδηματικά κριτήρια είναι 12.500 ευρώ για ένα άτομο, 21.000 για το ζευγάρι και 5.000 για κάθε παιδί. Το ποσά είναι και αυτά μειωμένα σε σχέση με τα μέχρι σήμερα ισχύοντα αποκλείοντας και από εδώ δανειολήπτες.

5.         Δεν θα υπάρξουν οριζόντιες περικοπές δανείων. Οι όποιες περικοπές θα είναι εξατομικευμένες και θα γίνονται στο βαθμό που το σύνολο των δανειακών οφειλών υπερβαίνει το 120% της εμπορικής αξίας του ακινήτου.

6.         Η διαδικασία που θα ακολουθείται θα έχει ως εξής. Υποβάλλεται το αίτημα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα των τραπεζών από τον δανειολήπτη, ελέγχεται η ικανοποίηση όλων των κριτηρίων και το σύστημα καθορίζει τη μηνιαία δόση του δανείου αξιοποιώντας  τέσσερις δυνατότητες:

·           α) την επιμήκυνση της οφειλής έως και 20 χρόνια (ενδεχομένως και 25),

·           β) τη μείωση επιτοκίου, χωρίς να έχει διευκρινιστεί η μορφή του  (σταθερό, κυμαινόμενο ή και τα δύο),

·           γ) το "κούρεμα" του δανείου για την οφειλή πάνω από 120% της εμπορικής αξίας του ακινήτου, και

·           δ)  την επιδότηση της μηνιαίας δόσης από το κράτος.

Ανάλογα με την περίπτωση – οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη μπορούν να αξιοποιηθούν έως τρεις από τις παραπάνω δυνατότητες αλλά όχι και οι τέσσερις.

7.        Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να ενταχθούν όλα τα επιχειρηματικά δάνεια που πληρούν τα προαναφερθέντα κριτήρια και αφορούν Α΄ κατοικία που έχει τεθεί ως εγγύηση σε επιχειρηματικό δάνειο.

8.        Το δημόσιο θα επιδοτεί κάθε τράπεζα ετησίως με 50 εκ. ευρώ έναντι της μηνιαίας επιδότησης των δανειοληπτών. Οι τράπεζες θα φροντίζουν στο πλαίσιο της πλατφόρμας για την κατανομή του ποσού στους δανειολήπτες ανάλογα με τις δυνατότητες που αξιοποιούνται (σημείο 6 παραπάνω) για τον καθορισμό της μηνιαίας δόσης που καταβάλλουν.

9.           Η ένταξη στη διαδικασία δεν σταματά πλέον τα καταδιωκτικά μέτρα σε βάρος του δανειολήπτη από τις τράπεζες. Η ρύθμιση αυτή, που  είναι ιδιαίτερα σημαντική, έγινε αποδεκτή μετά από απαίτηση των τραπεζών. Με αυτό το δεδομένο, λαμβάνοντας δε υπόψη ότι το σύνολο της νομοθεσίας για τα καταδιωκτικά μέτρα έχει τροποποιηθεί ριζικά υπέρ των τραπεζών, οι δανειολήπτες θα βρίσκονται κάτω από τη δυνατότητα συνεχούς εκβιασμού εκ μέρους των τραπεζών προκειμένου να αποδεχθούν τις απαιτήσεις τους.  Συνεπώς θα δούμε περιπτώσεις να αναμένει κάποιος την «απόφαση» για την προστασία της Α΄ κατοικίας και τους όρους της (δόσεις) και ταυτόχρονα να έχει ξεκινήσει διαδικασία κατάσχεσης. Συνεπώς όποιο οικονομικό όφελος υπάρχει λόγω της μη προσφυγής στα δικαστήρια, που προαναφέραμε παραπάνω στο σημείο 1, οι δανειολήπτες θα το καταβάλλουν προσπαθώντας να αντιμετωπίσουν την πίεση των τραπεζών μέσω των καταδιωκτικών μέτρων.

10.         Ένα αμφιλεγόμενο σημείο, για τον οποίο δεν έχει γίνει αναφορά στα μέσα ενημέρωσης, αν ήδη έχει γίνει αποδεκτό ή όχι είναι η ακόλουθη απαίτηση των τραπεζών: η σχεδιαζόμενη ρύθμιση να μην αφορά μόνο όσους θα καταθέσουν αίτηση προστασίας από την εφαρμογή του νέου νόμου αλλά να έχει αναδρομική ισχύ. Δηλαδή σε αυτό το πλαίσιο να ενταχθούν οι 170.000 περιπτώσεις που εκκρεμούν αυτή τη στιγμή στα ειρηνοδικεία, από το σύνολο των 230.000 αιτήσεων. Μια τέτοια εξέλιξη εγείρει σοβαρά νομικά προβλήματα προστασίας των πολιτών και στην ουσία θα έχει σαν συνέπεια να «χαθούν από χέρι» πολλές από τις 170.000 περιπτώσεις, που δεν αφορούν μόνο στους ονομαζόμενους για τη δημιουργία εντυπώσεων «στρατηγικούς κακοπληρωτές».

Τα παραπάνω αποτελούν μια πρώτη εικόνα, εκτίμηση των αλλαγών στο θέμα της προστασίας της Α΄ κατοικίας. Καθώς δεν υπάρχουν επίσημες ανακοινώσεις έχει αξιοποιηθεί η όποια πληροφόρηση έχει διαρρεύσει στα μέσα ενημέρωσης. Ακριβή αποτίμηση θα μπορέσουμε να κάνουμε τις επόμενες μέρες που όλα αυτά θα λάβουν μορφή σχεδίου νόμου και θα πάνε για «επικύρωση» στη βουλή αφού θα έχουν προηγηθεί η σύμφωνη γνώμη των θεσμών και της ΕΚΤ ως εποπτικός οργανισμός των 4 συστημικών τραπεζών.

Έξι συμπεράσματα για τις νέες ρυθμίσεις::

1) Καταργείται η προστασία του νόμου Κατσέλη για τους δανειολήπτες.

2) Σε αντικατάστασή της έρχεται ένα σύστημα με πολύ πιο περιορισμένα κριτήρια, το οποίο θα αποκλείσει ένα μεγάλο μέρος δανειοληπτών που μέχρι σήμερα εντάσσονταν στο καθεστώς προστασίας Α΄ κατοικίας.

3) Το νέο σύστημα στα βασικά του σημεία υπαγορεύθηκε από τις τράπεζες και ελέγχεται αποκλειστικά πλέον από αυτές, αφού βγήκαν «εκτός παιγνιδιού» τα ειρηνοδικεία.

4) Το δημόσιο για μία ακόμα φορά, στο όνομα των πολιτών, θα δώσει αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια απ’ ευθείας στις τράπεζες χωρίς να έχει αυτό τον έλεγχο της αξιολόγησης και χωρίς να έχει επιβάλλει μια εκ των προτέρων δική του καθορισμένη πολιτική. Αποδέχθηκε τα βασικότερα σημεία των τραπεζών, που καθορίσουν τη λειτουργία του νέου συστήματος και θα αποδεχθεί τις αλλαγές που θα απαιτήσουν στη συνέχεια οι θεσμοί.  

5) Οι τράπεζες με τις παραπάνω ρυθμίσεις εξυπηρετούνται πλήρως. Τα σημαντικά σε ύψος δάνεια αλλά και σε αξίες ακίνητα για τα οποία ενδιαφέρονται μαζί με συνδεδεμένα σε αυτές funds, μένουν εκτός προστασίας και συνεπώς θα δρομολογήσουν απερίσπαστα τις διαδικασίες για  να τα οικειοποιηθούν.  Έτσι από μία ακόμα πλευρά τα μεσαία στρώματα της δεκαετίας του 2000 θα βρεθούν στους χαμένους της υπόθεσης και θα πληρώσουν ένα ακόμα βαρύ τίμημα.  Για τα μικρότερης αξίας δάνεια και ακίνητα στο βαθμό που οι δανειολήπτες δεν θα είναι συνεπείς, στις δόσεις που θα καθορίζει η πλατφόρμα, με συνοπτικές διαδικασίες θα βλέπουν την περιουσία τους να χάνεται.

6) Η όλη διαδικασία εκτός του ότι εξυπηρετεί της τράπεζες υπηρετεί τώρα, πριν την πλήρη εφαρμογή της που θα έχει  οδυνηρές συνέπειες, την προεκλογική «παροχολογία» της κυβέρνησης. Αποτελεί μία ακόμα ψεύτικη παροχή της κυβέρνησης προς τους απελπισμένους πολίτες εν όψει των εκλογών.

Δημοσίευση: Εφημερίδα "Δρόμος της Αριστεράς" Φύλλο 442, 16/02/2019

Πηγή: Νέος «νόμος Κατσέλη»: Λιγότερη προστασία σε ακόμα λιγότερους δανειολήπτες | Δρόμος της Αριστεράς

Μεγαλώνει το δημόσιο χρέος

Η Λερναία Ύδρα του δημοσίου χρέους υπό τα Μνημόνια

του Παύλου Δερμενάκη

Δόθηκαν προχθές (22/1/2019) στη δημοσιότητα τα στοιχεία του δημοσίου χρέους για το Γ΄ τρίμηνο 2018 που δείχνουν ότι, μετά από 3 μνημόνια, περικοπές δαπανών δεκάδων δισ. ευρώ και υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα τα δύο τελευταία έτη, αντί να έχει μειωθεί συνεχίζει να αυξάνεται με υψηλό ρυθμό.

Η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ – Γιώργου Παπανδρέου έβαλε τη χώρα στο  1ο μνημόνιο το 2010 για να μπορέσει να εξυπηρετήσει το δημόσιο χρέος. Η δικαιολογία που χρησιμοποίησαν, όπως και όλες οι μετέπειτα μνημονιακές κυβερνήσεις α) δεν μπορούσαμε να δανειστούμε από τις αγορές καθώς τα επιτόκια ήταν απαγορευτικά και β) για να μην βγούμε από το ευρώ.  Συνεπώς μπήκαμε στα μνημόνια για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα του χρέους.

Σήμερα η μνημονιακή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖ”Α” ισχυρίζεται πως βγήκαμε (μας “έβγαλε”) από τα μνημόνια και συνεπώς αποκτήσαμε την οικονομική μας ανεξαρτησία να αποφασίζουμε για τα του “οίκου μας”. Δυστυχώς όμως με κύριο κριτήριο το χρέος αλλά και όλα όσα συμβαίνουν αυτές τις μέρες με την εποπτεία της ελληνικής οικονομίας από τους “θεσμούς” η διαπίστωση είναι οικτρή: “Άνθρακες ο θησαυρός” για την έξοδο. Το χρέος έχει αυξηθεί υπέρμετρα και συνεχίζει να αυξάνεται. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε επενδυτική βαθμίδα αξιολόγησης από τους διεθνείς οίκους για να λάβει ικανοποιητικά επιτόκια. Το τρέχον ύψος των επιτοκίων παρά την όποια, συγκυριακή, βελτίωση των τελευταίων ημερών κινείται σε απαγορευτικά επίπεδα για την κατάσταση της οικονομίας. Και φυσικά έχουμε τους “θεσμούς” που αξιολογούν την πορεία της οικονομίας και συντάσσουν τις νέες απαιτήσεις τους για την μεταφορά των κόκκινων δανείων των τραπεζών στις πλάτες του λαού κλπ.

Η εξέλιξη του δημοσίου χρέους την περίοδο των μνημονίων ομοιάζει με το μύθο της Λερναίας Ύδρας. Ένα κεφάλι κοβόταν και αμέσως η μνημονιακή πολιτική δημιουργούσε (έμμεσα λόγω  συνεπειών) δύο στη θέση του.

Το Ελληνικό δημόσιο χρέος (Κεντρική Κυβέρνηση) στις 30.06.2010, τη στιγμή της έναρξης των μνημονίων, ήταν 317 δισ. € και αντιστοιχούσε σε 140,2% του ΑΕΠ.  Με το τέλος του πρώτου μνημονίου (Δεκ. 2011) έφτασε τα 368 δισ. ευρώ (179,2% του ΑΕΠ). Με την έναρξη του δεύτερου μνημονίου και τη διαγραφή μέρους του χρέους (-105 δισ. ευρώ μέσω του PSI), που στην ουσία ξανάγινε χρέος μέσω της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών (κοινώς πυροβολήσαμε τα πόδια μας), το χρέος αρχικά μειώθηκε σε 260 δισ. ευρώ ήτοι 126,6% του ΑΕΠ. Στο τέλος του δεύτερου μνημονίου (Δεκέμβρης 2014) ήταν 324 δισ. ευρώ και αντιστοιχούσε σε 178% του ΑΕΠ. Με το τρίτο μνημόνια και παρά τα υπερπλεονάσματα έφτασε τον Σεπτέμβριο 2018 (“βγήκαμε” από τα μνημόνια στα μέσα Αυγούστου) τα 335 δισ. ευρώ ήτοι 182,2% του ΑΕΠ!!!

Συνεπώς “βγήκαμε” με επιτυχία όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση από τα μνημόνια αλλά τη στιγμή που βγήκαμε το πρόβλημα για το οποίο μας βάλανε στα μνημόνια είχε πολλαπλασιαστεί. Το χρέος από 140,4% του έγινε 182,2%!!! είναι και παραμένει όλη την περίοδο των μνημονίων το υψηλότερο στην ΕΕ.

Όσον αφορά την παρούσα κυβέρνηση το χρέος στην περίοδό της αυξήθηκε με μικρότερο φυσικά ρυθμό (από 178% του ΑΕΠ σε 182,2%) αλλά οφείλουμε να σημειώσουμε α) η οικονομία είχε ξεπεράσει τη μεγάλη πτώση της παραγωγής και την αρχική κρίση προσαρμογής στην περίοδο μέχρι το 2014, β) το 2014 είχε ξεκινήσει ισχνή μεν αλλά άνοδος στο ΑΕΠ (+0,7%), γ) τα υψηλά υπερπλεονάσματα της περιόδου ΣΥΡΙΖ”Α” που συνέβαλαν στην περιορισμένη άνοδο του δημοσίου χρέους, και δ) την έστω αναιμική (1-1,5%) άνοδο του ΑΕΠ τα δύο τελευταία έτη.

Ως γνωστόν ο ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση είχε σχέδιο για τη “διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του δημοσίου χρέους” καθώς αυτό ήταν “επαχθές”, “επονείδιστο” κλπ και φυσικά μη βιώσιμο. Η γνωστή “κωλοτούμπα” της μνημονιακής μετάλλαξης του ΣΥΡΙΖ”Α” φυσικά αφορούσε και το δημόσιο χρέος. Ξεχάστηκε κάθε συζήτηση για διαγραφή χρέους. Ποτέ δεν υπήρξε κάποια πρόταση από τον αρμόδιο κ. Δραγασάκη και την ομάδα του, που “θα” επεξεργαζόταν το κυβερνητικό πρόγραμμα, για διαγραφή του χρέους όπως προέβλεπε το ιδρυτικό συνέδριο… Υπονομεύθηκε, αν όχι διαπομπεύτηκε, η προσπάθεια από την  Πρόεδρο της Βουλής του 7μήνου 2015 για χαρακτηρισμό του χρέους ως “επαχθές” και “επονείδιστο” με στόχο τη διαγραφή του. Έτσι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖ”Α” αποδέχθηκε το χρέος ως έχει και προσπάθησε με φτιασιδώματα, κυρίως ετεροχρονισμού δαπανών, να το εμφανίσει “βιώσιμο” με τη βοήθεια των θεσμών, παρέχοντας “γη και ύδωρ” σε ότι ζητούσαν.

Οι σχετικές ρυθμίσεις έχουν αποφασιστεί αλλά είναι πάντοτε υπό αίρεση αν δεν τηρεί η Ελλάδα τα συμφωνημένα. Ο αρμόδιος κ. Ρέγκλινγκ εμφανίζει το χρέος ως βιώσιμο. Τα επιτόκια του 10ετούς ελληνικού ομολόγου μετά την “έξοδο” από τα μνημόνια κινούνται συνεχώς πάνω από το 4% (4,21% στις 24/1/2019). Η Ελλάδα στην παρούσα περίοδο έχει ταξινομηθεί επενδυτικά στην κατηγορία “σκουπίδια”. Σύμφωνα με τους διεθνείς επενδυτικούς οίκους δεν προβλέπεται να λάβει επενδυτική βαθμίδα, για να έχει ικανοποιητικό επιτόκιο στις αγορές, τουλάχιστον για τα επόμενα 2 έτη. Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά η κυβέρνηση “πανηγυρίζει την έξοδο από τα μνημόνια” έχοντας “εξασφαλίσει” (μετακυλήσει) ότι το μεγαλύτερο μέρος του χρέους θα το πληρώσουν τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας την περίοδο 2033 – 2060!! Όλα αυτά για ένα χρέος που το ίδιο το ΔΝΤ χαρακτηρίζει “εξαιρετικά μη βιώσιμο” και γι’ αυτό έχει απόσχει διακριτικά από τις “ευρωπαϊκές ακροβασίες” ώστε να το εμφανίζουν ως “βιώσιμο”…

Δημοσίευση: Εφημερίδα "Δρόμος της Αριστεράς" Φύλλο 439, 26/01/2019

Πηγή:

 

https://www.e-dromos.gr/oi-prooptikes-tis-ellinikis-oikonomias-gia-to-2019/